Charakter wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu

Anna Zaręba-Faracik        14 lutego 2017        Komentarze (0)

Dziś wpis krótki, acz treściwy… no właśnie jaki jest charakter wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu tzn. czy jest to wynagrodzenie jednorazowe, czy też mogą być to świadczenia okresowe?

Generalnie zazwyczaj jest to świadczenie jednorazowe, jednak nie ma żadnych przeszkód, aby strony umową lub sąd wyrokiem ustalił takie wynagrodzenie właśnie jako świadczenie okresowe. Szczególnie ma to sens w przypadku gdy urządzenie przesyłowe w sposób istotny utrudnia korzystanie z nieruchomości.

Tak przykładowo było w sprawie, w której dnia 18 lipca 2013 r. zapadł wyrok wydany przez Sąd Apelacyjny w Katowicach pod sygn. akt I ACa434/13. Tam Sąd wskazał:

„…wynagrodzenie, o którym mowa w art. 305(2) § 2 k.c., wcale nie musi mieć charakteru jednorazowego. Na tle analogicznego unormowania służebności drogi koniecznej (art. 145 k. c.) orzecznictwo jednoznacznie wszak stanęło na stanowisku, że wynagrodzenie przybrać może postać świadczeń okresowych, podobnych w swej istocie do czynszu, nie ma zatem żadnych przeszkód, by ów dorobek orzeczniczy zastosować także do służebności przesyłu”.

Pamiętajcie więc o takiej możliwości i miejcie ją na względzie, gdyż w konkretnych okolicznościach może to okazać się dla Was bardziej korzystne.

*****

Pozostałe artykuły związane z prawem własności w kontekście służebności przesyłu znajdziesz tutaj >>

Słup, a decyzja urzędnika?

Anna Zaręba-Faracik        10 stycznia 2017        Komentarze (0)

Moi Drodzy … wiecie doskonale, że ustanowienie służebności przesyłu jest tematem, który po negocjacjach pomiędzy stronami może i często kończy się w sądzie powszechnym. Ale czy może być też tak, że „słup” (służebność przesyłu) powstaje w oparciu o decyzję administracyjną i z czego to wynika?

Wynika to wprost z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż:

„Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.”

Rzeczą istotną jest to, iż udzielenie zezwolenia przez starostę powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości. Dodatkowo ograniczenie musi być zgodne z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Rokowań nie można uniknąć z uwagi na wymóg dołączenia do wniosku dokumentów z przeprowadzonych rokowań. Decyzja może zostać wydana na wniosek lub z urzędu. Wniosek o wydanie decyzji przez starostę może złożyć organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.

Oczywiście od decyzji przysługuje nam odwołanie, a decyzja ostateczna jest podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej nieruchomości.

Przerwanie biegu zasiedzenia służebności przesyłu

Anna Zaręba-Faracik        02 stycznia 2017        Komentarze (0)

Dla wielu osób bardzo istotną kwestią jest to w jaki sposób można przerwać bieg zasiedzenia służebności przesyłu. Wcześniej, w jednym z poprzednich artykułów, pisałam już o tym co na pewno nie przerywa biegu zasiedzenia.

Jeśli ktoś z Was chce przerwać bieg zasiedzenia służebności przesyłu powinien uzyskać w tym przedmiocie podstawową wiedzę. Chodzi o to, żeby takie przerwanie zasiedzenia było skuteczne, a skuteczne jest wtedy gdy jest to czynność, która potencjalnie może pozbawić posiadacza możliwości zasiedzenia służebności. Dodatkowo czynność taka powinna być czynnością bezpośrednio przedsięwziętą w celu dochodzenia swoich praw przez właściciela nieruchomości, który dąży do uregulowania służebności przesyłu na własnych warunkach (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III CZP 124/10). Musi to też być czynność dokonana przed sądem.

Doprowadzenie do przerwania biegu terminu zasiedzenia może nastąpić poprzez:

  • wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem,
  • wniesienie pozwu o wydanie części nieruchomości zajętej pod urządzenia przesyłowe,
  • wniesienie pozwu o zaprzestanie naruszania własności,
  • zawezwanie do próby ugodowej („Zawezwanie posiadacza nieruchomości do próby ugodowej na podstawie art. 184 i nast. k.p.c. w sprawie wydania nieruchomości przerywa bieg terminu zasiedzenia”; Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 20016 r., sygn. akt III CZP 42/06).

Pamiętajcie więc o powyższych kwestiach i miejcie na względzie, iż powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu nie przerywa biegu zasiedzenia.

Kończąc miłym akcentem życzę Wam wspaniałego 2017 roku i wielu sukcesów na polu związanym z roszczeniami dotyczącymi przesyłu energii 🙂

 

Strefa ochronna a pas technologiczny

Anna Zaręba-Faracik        21 grudnia 2016        Komentarze (0)

Dzisiaj wskażę podstawowe różnice pomiędzy wyrażeniami strefa ochronna a pas technologiczny. Rozróżnienie tych pojęć jest bardzo istotne w procesach związanych z urządzeniami przesyłowymi.

Strefa ochronna wyznaczana jest zazwyczaj w pasie przylegającym do linii energetycznej. Celem takiej strefy jest potrzeba ochrony organizmu ludzkiego od wpływu działania pola elektrycznego i elektromagnetycznego, które występują w pobliżu urządzenia przesyłowego. Strefa ochronna ma też zapobiegać oddziaływaniu na człowieka lub mienie różnego rodzaju awarii linii elektroenergetycznej np. w sytuacji jej zerwania.

Czym innym jest pas technologiczny, który służy do obsługi i korzystania przez przedsiębiorstwo przesyłowe z linii energetycznej i jej urządzeń. Przedsiębiorstwo przesyłowe dzięki takiemu pasowi ma zapewnioną możliwość konserwacji linii lub dokonywania modernizacji. Osoby działające na rzecz zakładu, takie jak technicy, mają dzięki pasowi technologicznemu swobodny dostęp do urządzenia.

Pamiętać należy, iż faktycznie do ustalania powierzchni bezumownego korzystania z gruntu należy brać pod uwagę właśnie pas technologiczny, a nie strefę ochronną.

Potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt I ACa 110/16, gdzie wskazano, iż:

„Strefy ochronne są brane pod uwagę przy określaniu wynagrodzenia z tytułu służebności – tu szacowane wynagrodzenie obejmuje także pewien element obniżenia wartości nieruchomości. Formuła bezumownego korzystania nie zawiera w sobie elementu pokrycia szkody z tytułu utarty wartości. Należy jeszcze raz wyjaśnić różnicę pomiędzy pojęciami stref ochronnych i pasa technologicznego, bo nie są to pojęcia tożsame i jak wskazuje treść apelacji są one także mylone przez powodów…”

Urządzenie przesyłowe wybudowane pod ziemią

Anna Zaręba-Faracik        19 grudnia 2016        Komentarze (0)

Dzisiaj klika słów o urządzeniach przesyłowych niewidocznych dla oczu, tj. takich które zostały ukryte pod ziemią 🙂

W sprawie, którą dzisiaj omówię (postanowienie Sądu Najwyższego z  dnia 26 lipca 2012 r., sygn, akt II CSK 752/11)  chodziło konkretnie o gazociąg wysokiego ciśnienia doprowadzający gaz ziemny do pewnej miejscowości. Przedsiębiorca przesyłowy wniósł do sądu o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu.

Sąd rejonowy i sąd okręgowy jednomyślnie uznały, iż ujawnienie przebiegającego pod ziemią gazociągu na mapach nie wystarcza do stwierdzenia, że gazociąg stanowi trwałe i widoczne urządzenie. Co więcej – zdaniem sądu I i II instancji –  trwałego i widocznego urządzenia nie stanowi także betonowy słupek, który nie jest z gazociągiem funkcjonalnie powiązany.

Wyrażono także pogląd, iż dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia świadomość właścicieli gruntu odnośnie wybudowanego urządzenia przesyłowego. Co więcej uznano, iż z przepisów wynika wyraźny wymóg korzystania z trwałego i widocznego urządzenia. Słupek natomiast pomaga jedynie zlokalizować urządzenie przesyłowe. Skutkiem powyższych zapatrywań było oddalenie wniosku, a następnie apelacji wnioskodawcy.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną w wyniku której sprawą zajął się Sąd Najwyższy, wyrażając odmienne zdanie co do omawianej kwestii.

SN wskazał, że właściciel miał wiedzę odnośnie tego, że gazociąg został na nieruchomości umiejscowiony, podkreślając jednocześnie, iż gazociąg z całą pewnością jest urządzeniem będącym trwałym obiektem. Co do jego widoczności SN uznał, iż pojęcie to musi być rozumiane szeroko:

„Jeżeli z samej natury służebności wynika, że trwałe urządzenie, z którego uprawniony korzysta przebiega w całości lub w części pod powierzchnią ziemi, to uzależnienie dopuszczalności zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, od tego w jaki sposób na danym, konkretnym odcinku urządzenie zostało posadowione nie wytrzymałoby krytyki”.

Co więcej SN wskazał, iż dawniej w literaturze posługiwano się określeniem „jawny”, co bezpośrednio związane było ze świadomością właściciela. Finalnie SN uznał, że świadomość, iż na nieruchomości znajduje się urządzenie oraz fakt umiejscowienia tego urządzenia na mapach może w niektórych wypadkach oznaczać, iż wypełnione zostały przesłanki art. 292 kodeksu cywilnego tzn. można uznać urządzenie wbudowane pod ziemią za widoczne.

Spokojnego poniedziałkowego popołudnia …

20161028_004042